Tarih 1347, kıtlıktan yeni çıkmış
bir Avrupa ve tam rahatladık derken olacaklardan habersiz bir halk. Veba
salgını Avrupa’nın suratına adeta balyoz gibi çarpmıştı farelerden yayıldığı
düşünülen bu hastalık Avrupa’da hızla çoğalmış ve çok büyük paniğe neden
olmuştu. Bu salgınla nasıl baş edileceğini bilemeyen devletler ve halk
çaresizce ölümü bekliyordu. Salgın en çok kıtlık döneminde sağlıklı
beslenemeyen yoksul kesimi vurdu. Avrupa’nın neredeyse yarısının ölümüne neden
olan salgın, iş ihtiyacını arttırdı ve karşılanamayan iş gücü işçi ücretlerinin
artmasına ve arz düştüğü için de ürün fiyatlarının yükselmesine neden oldu.
bir Avrupa ve tam rahatladık derken olacaklardan habersiz bir halk. Veba
salgını Avrupa’nın suratına adeta balyoz gibi çarpmıştı farelerden yayıldığı
düşünülen bu hastalık Avrupa’da hızla çoğalmış ve çok büyük paniğe neden
olmuştu. Bu salgınla nasıl baş edileceğini bilemeyen devletler ve halk
çaresizce ölümü bekliyordu. Salgın en çok kıtlık döneminde sağlıklı
beslenemeyen yoksul kesimi vurdu. Avrupa’nın neredeyse yarısının ölümüne neden
olan salgın, iş ihtiyacını arttırdı ve karşılanamayan iş gücü işçi ücretlerinin
artmasına ve arz düştüğü için de ürün fiyatlarının yükselmesine neden oldu.
Günümüzde, Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan
ve kısa sürede bütün dünyayı etkisi altına alan COVİD-19 yani Corona virüsü, küresel
piyasalarda adeta bir kriz yarattı. Hızla ve emin adımlarla ekonomisini
güçlendiren, dünya ekonomisinde en güçlü olmayı hedefleyen ve üretimin adeta
merkezi olan Çin’de virüsten dolayı üretim durdu ve başta ABD şirketleri olmak
üzere bu ülkede üretim yapan çoğu firmayı olumsuz etkiledi. Çin’in ucuz iş gücü
avantajı kısa sürede yerle bir oldu. Bu etkenler yatırımcıların nakite
geçmesine ve güvenli liman altın dahil bütün piyasaların düşmesine neden oldu.
Fed 2008 yılında beri ilk kez faizleri sıfıra çekti.
ve kısa sürede bütün dünyayı etkisi altına alan COVİD-19 yani Corona virüsü, küresel
piyasalarda adeta bir kriz yarattı. Hızla ve emin adımlarla ekonomisini
güçlendiren, dünya ekonomisinde en güçlü olmayı hedefleyen ve üretimin adeta
merkezi olan Çin’de virüsten dolayı üretim durdu ve başta ABD şirketleri olmak
üzere bu ülkede üretim yapan çoğu firmayı olumsuz etkiledi. Çin’in ucuz iş gücü
avantajı kısa sürede yerle bir oldu. Bu etkenler yatırımcıların nakite
geçmesine ve güvenli liman altın dahil bütün piyasaların düşmesine neden oldu.
Fed 2008 yılında beri ilk kez faizleri sıfıra çekti.
Ülkemizde ise bu virüs diğer ülkelerden daha
geç görülmesine rağmen düşüş daha önceden vardı. TCMB’nin, enflasyonun
yükseldiği ve negatif faizde makasın açıldığı halde indirim yapması TL’nin
kırılganlaşmasına ve daha sonra yaşanan yurt içi ve yurt dışı gelişmeler zaten
yüksek olan CDS değerinin daha çok yükselmesine ve virüsün ülkemize
yayılmasıyla piyasaların iyice düşmesine sebep oldu.
geç görülmesine rağmen düşüş daha önceden vardı. TCMB’nin, enflasyonun
yükseldiği ve negatif faizde makasın açıldığı halde indirim yapması TL’nin
kırılganlaşmasına ve daha sonra yaşanan yurt içi ve yurt dışı gelişmeler zaten
yüksek olan CDS değerinin daha çok yükselmesine ve virüsün ülkemize
yayılmasıyla piyasaların iyice düşmesine sebep oldu.
Alınan tedbirler sağlık açısından çok yararlı
olsa da ekonomik olarak adeta bir fiyaskoya sebep olabilir. Vergilerin
ertelenmesi devlet açısından büyük zarara yol açabilir. Yabancı yatırımcıyı
çekmenin en önemli yolu olan faizler düşükken ve vergiler de ertelenmişken
büyüyen cari açığı ve yaklaşan borçları nasıl ödeyeceğimiz, bu paranın
kimlerden ve nasıl çıkacak hala meçhul. Doğal olarak canının derdine düşen
vatandaş haklı olarak bu konuları 2. Plana attı. Devletin şu anki durumu ve
ekonomik olarak yapılan hamleler bizim gibi hassas ve dışa bağımlı bir piyasada
daha büyük krizlere yol açabilir. Sağlık açısından alınan bu önemli karar,
sağlımızı korusa da daha önce alınan kararlar maalesef bu süreci hafif
atlatamayacağımızı gösteriyor.
olsa da ekonomik olarak adeta bir fiyaskoya sebep olabilir. Vergilerin
ertelenmesi devlet açısından büyük zarara yol açabilir. Yabancı yatırımcıyı
çekmenin en önemli yolu olan faizler düşükken ve vergiler de ertelenmişken
büyüyen cari açığı ve yaklaşan borçları nasıl ödeyeceğimiz, bu paranın
kimlerden ve nasıl çıkacak hala meçhul. Doğal olarak canının derdine düşen
vatandaş haklı olarak bu konuları 2. Plana attı. Devletin şu anki durumu ve
ekonomik olarak yapılan hamleler bizim gibi hassas ve dışa bağımlı bir piyasada
daha büyük krizlere yol açabilir. Sağlık açısından alınan bu önemli karar,
sağlımızı korusa da daha önce alınan kararlar maalesef bu süreci hafif
atlatamayacağımızı gösteriyor.
Sağlıklı Günler Dilerim…
Bahadır Enes Şanlı
Bir yanıt yazın